سمندر لرستانی این‌جا میان بساط دستفروشان چه می‌کنی؟ لرستان کجا و بازار تجریش تهران کجا؟ دم عیدی آواره‌ی کجا شدی؟ از فروشنده‌ات پرسیدم از گونه در حال انقراضمان با چه چیز پذیرایی می‌کنی؟ گفت:‌ مگر جز آب چیز دیگری هم می‌خورد...؟؟؟

 افسانه‌های کهن ایرانی سمندر را زاده آتش می‌دانند که نامش ترکیبی از دو کلمه سام(آتش) و اندر(درمیان) است. سمندرها در فصل زمستان برای فرار از سرما وارد شکاف درختان می شوند. در قدیم که انسان ها چوب‌ها را به عنوان سوخت آتش می‌زدند ناگهان سمندر از آن به بیرون می‌جهید که همین مسائله این باور را در میان مردم ایجاد کرد. سمندر نماد پاکی، شجاعت، ایمان پایدار و انسان راست‌کردار است.                                 

سمندر لرستانی گونه‌ای از راسته دوزیستان، تنها در کشورمان ایران و در مناطق محدودی از زاگرس مرکزی، در استان های لرستان و خوزستان در میان بوته‌زارها، تالاب‌ها و رودخانه‌های دائمی زیست می کند جز گونه های در خطر انقراض است و صید بی‌رویه و رسیدگی نکردن سازمان‌های مسئول باعث شده تا هر روز شاهد کاهش چشمگیر جمعیتش باشیم.

دلایل مختلفی برای فروش سمندرها وجود دارد که به نظر من مهم ترین آن ها فقر و عدم آگاهی و شناخت مردم محلی است.

برای نجات سمندرها چه کنیم؟ 

آسان‌ترین کاری که معمولا پیشنهاد می‌شود این است که از خرید آن ها خودداری کنیم اما چند وقت پیش در مورد لاکپشت های پوزه عقابی (شیب دراز) جزیره قشم مطالعه‌ای داشتم که فردی از میان عاشقان راستین طبیعت پس از مطالعات بسیار، منبع درآمد جدیدی برای مردم روستا فراهم می کند. آقای مهندس بیژن فرهنگ‌دره‌شوری با همکاری سازمان ملل دوره‌های ساخت صنایع دستی را برای خانم‌های روستایی فراهم می کند تا آن‌ها بتوانند از طریق فروش آن به گردشگرانی که برای دیدن لاک‌پشت ها می آمدند درآمدی کسب کنند. همین کار گام بزرگی بود که در جهت حفظ لاک‌پشت‌ها برداشته شد. حالا سوال این‌جاست آیا می‌شود در مورد حفظ سمندرها هم از این روش استفاده کرد؟...... 

انشاال..  اشتباه شنیده ایم که بسیاری از مسافران نوروزی که برای سفر به استان های غربی کشورمان می روند لطف می‌کنند و با گونی به جان این موجود زیبا می افتند و خواسته یا ناخواسته باعث خروجش از ایران می شوند فقط با کمی توجه مانع از انقراضش شویم.

منابع:

فرهنگ‌نامه حیات‌ وحش ایران/مهره داران/ بخش دوزیستان/مهرگان ابراهیمی

حیات وحش ایران/مهره‌داران/اسکندر فیروز